201807.24

1

   Η δίωξη για σωματική βλάβη, προβλέπεται στα άρθρα 308 έως 315Α του Ποινικού Κώδικα και αποτελούν μια σύνθετη κατηγορία εγκλημάτων κατά της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας και της ζωής. Συνοπτικά, η σωματική βλάβη, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, ανάλογα με τη διαβάθμιση και τις περιστάσεις, δύναται να εξεταστεί ως:

– Απλή σωματική βλάβη (308 ΠΚ)
– Απρόκλητη σωματική βλάβη (308Α ΠΚ)
– Επικίνδυνη σωματική βλάβη (309 ΠΚ)
– Βαριά σωματική βλάβη (310 ΠΚ)
– Θανατηφόρα βλάβη (311 ΠΚ)
– Πρόκληση βλάβης με συνεχή σκληρή συμπεριφορά (312 ΠΚ)
– Θάνατος ή βαριά σωματική βλάβη εξ αιτίας συμπλοκής (313 ΠΚ)
– Σωματική βλάβη από αμέλεια (314 ΠΚ)

Έχοντας ως αφετηρία την απλή σωματική βλάβη, αυτή σύμφωνα με το 308 ΠΚ τιμωρείται:

   “1. Όποιος με πρόθεση προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών. Αν η κάκωση ή η βλάβη της υγείας που του προξένησε είναι όλως ελαφρά τιμωρείται με κράτηση έως έξι (6) μήνες ή με πρόστιμο έως τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

   Συνεπώς, η πράξη εκδηλώνεται με τη μορφή της τέλεσης ενέργειας που “προξενεί σωματική κάκωση” ή “βλάβη της υγείας“. Στο σημείο αυτό σημειώνεται ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, εγείρονται ζητήματα ποινικής αξιολόγησης, ως προς την έννοια της κάκωσης. Για παράδειγμα, για το ράπισμα ή το τράβηγμα μαλλιών έχει υποστηριχθεί η υπαγωγή των στην “όλως ελαφρά σωματική βλάβη“, ενώ αντιθέτως υπάρχει και η εκδοχή της αξιολόγησής των ως “έργω εξύβριση” (βλέπε εξύβριση).

     Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την παρ. 2 του ιδίου άρθρου:

   “2. Η σωματική βλάβη της παρ. 1 δεν είναι άδικη, όταν επιχειρείται με τη συναίνεση του παθόντος και δεν προσκρούει στα χρηστά ήθη.”

   Η άρση του αδίκου της προαναφερθείσας παραγράφου, προϋποθέτει να υπάρχει έγκυρη “συναίνεση“, καθώς επίσης αυτή να μην “προσκρούει στα χρηστά ήθη“. Ως παράδειγμα, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τη συμμετοχή του θύματος με την συναίνεσή του (αληθινή βούληση, χωρίς να έχει απατηθεί ή απειληθεί), σε κάποιο επικίνδυνο άθλημα. Επιπρόσθετα, η πράξη αυτή, θα πρέπει να μην προσκρούει στα χρηστά ήθη, δηλαδή, να μην αποδοκιμάζεται από τις κρατούσες κοινωνικές αντιλήψεις.

            Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την παρ. 3:

   “3. Ο υπαίτιος της πράξης της παρ. 1 είναι δυνατό να απαλλαγεί από κάθε ποινή αν παρασύρθηκε στην πράξη από δικαιολογημένη αγανάκτηση εξαιτίας μιας αμέσως προηγούμενης πράξης που τέλεσε ο παθών εναντίον του ή ενώπιόν του και που ήταν ιδιαίτερα σκληρή ή βάναυση.

   Για την εφαρμογή της παραπάνω ρύθμισης, είναι απαραίτητη η ύπαρξη του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της σωματικής βλάβης και της αγανάκτησης. Επιπρόσθετα, η συμπεριφορά του θύματος θα πρέπει να έχει προηγηθεί αμέσως πριν την σωματική βλάβη και να κριθεί ως “ιδιαίτερα σκληρή ή βάναυση“. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι κατά την πρόκληση της σωματικής βλάβης, δεν θα πρέπει να είναι σε εξέλιξη επίθεση από το θύμα προς τον δράστη (της σωματικής βλάβης), διότι στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να εξεταστεί η κατάσταση άμυνας (βλέπε έγκλημα σε κατάσταση άμυνας).

   Περαιτέρω, η απλή σωματική βλάβη, όπως προαναφέρθηκε, διαβαθμίζεται και τιμωρείται αναλόγως, ως απρόκλητη, επικίνδυνη, βαριά, θανατηφόρα κλπ., περιπτώσεις οι οποίες χρήζουν ιδιαίτερης ανάλυσης – εξέτασης.

   Τέλος, για σκοπούς πληρότητας, κρίνεται σκόπιμο να γίνει αναφορά στη:

      – Δίωξη για σωματική βλάβη στην περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας (ν. 3500/2006, άρθρο 6). Στην ενδοοικογενειακή βία, η ποινή για σωματική βλάβη κλιμακώνεται περαιτέρω, ανάλογα με τις επιμέρους περιπτώσεις (για παράδειγμα εάν η πράξη τελέσθηκε σε βάρος εγκύου ή σε βάρος μέλους της οικογένειας το οποίο, από οποιαδήποτε αιτία, είναι ανίκανο να αντισταθεί, τιμωρείται με φυλάκιση, τουλάχιστον, δύο ετών).

      – Δίωξη για σωματική βλάβη με παράλειψη ενέργειας. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει “ο υπαίτιος της παράλειψης” να “είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος.” (αρ. 15 ΠΚ).

Υ.Γ. Το άρθρο έχει σκοπό να δώσει μία γενική περιγραφή του θέματος, ώστε να καταστήσει την αρχική πληροφορία χρήσιμη ως σημείο προσοχής και όχι να αντικαταστήσει τον δικηγόρο. Οι παράγοντες σε κάθε επιμέρους υπόθεση πιθανόν να διαφοροποιούν ριζικά τον τρόπο ενέργειας.


Κοινοποιήστε το άρθρο

στο facebook ή μέσω Email

email email